تاثیر داروهای مدیریت اچ آی وی (به جز ضد رترو ویروس ها) بر متابولیسم داروهای اعصاب

تاثیر داروهای مدیریت اچ آی وی (به جز ضد رترو ویروس ها) بر متابولیسم داروهای اعصاب

علاوه بر تداخلات دارویی بالقوه بین داروهای اعصاب و ضد رترو ویروس هایی که قبلا به آنها اشاره شده است، داروهای دیگری هم وجود دارند که بر متابولیسم داروهای اعصاب اثر می گذارند. در خصوص مهار آنزیم CYP کبدی، آنتی بیوتیک های ماکرولید (به ویژه اریترومایسین و کلاریترومایسین) و همچنین داروهای ضد قارچ آزول (یعنی کتوکونازول و ایتراکونازول) مهارکننده های قوی CYP3A4 هستند. این عوامل می توانند به طور بالقوه سطح داروهای اعصاب موجود در خون که توسط سیستم آنزیمی متابولیز شده اند را افزایش دهند و منجر به افزایش عوارض جانبی و مسمومیت های ممکن شوند.

در خصوص القای آنزیم CYP کبدی، داروهای آنتی میکوباکتریایی/ ضد سل (یعنی، ریفامپین، ریفابوتین، و ریفاپنتین) القاکننده های CYP3A4 هستند. این عوامل می توانند به طور بالقوه سطح داروهای اعصاب موجود در خون که توسط سیستم آنزیمی متابولیز شده اند را کاهش دهند و منجر به کاهش کارآمدی این داروها شوند. درمانگرانی که بیماران HIV را درمان می کنند باید در خصوص تداخلات بالقوه و عوارض متعاقب آنها که ممکن است هنگام مصرف همزمان داروهای اعصاب و داروهای دیگر رخ دهند هوشیار بوده و خود را برای تعدیل دوزهای داروهای اعصاب آماده کنند.

درمانگر دوز اسید والپروییک فانی را افزایش می دهد که به سطح سرمی قبلی پایدار او برسد، و به طور موقت یک بنزودیازپین به داروی فانی اضافه می کند. علایم شیدایی خفیف رفع می شود. از نظر درمان اچ آی وی فانی به رژیم درمانی ضد رترو ویروسی خوب پاسخ داد و بار ویروسی او غیر قابل تشخیص شد.

چندین ماه بعد، پس از شکست هایی، فانی دچار نشانه های افسردگی می شود از جمله گریه های شدید فقدان لذت، کاهش انگیزه، و خستگی. او همیشه از مصرف داروهای ضد افسردگی خودداری می ورزید و به پیشنهاد یکی از دوستانش، شروع به مصرف دمنوش سنت جان ورت می کند چون طبیعی است. با این حال، او تصمیم می گیرد که این امر را به پزشکان خود نگوید زیرا می ترسد که آنها موافق نباشند. فانی در ویزیت بعدی خود توسط متخصص HIV متوجه می شود که بار ویروسی اش به 800 نسخه در میلی لیتر افزایش یافته است.

داروهای اعصاب چگونه بر فراهمی زیستی عوامل ضد رترو ویروسی تاثیر می گذارند و پیامدهای بالینی این تاثیر چیست؟

تاثیر بالقوه داروهای اعصاب بر فراهمی زیستی عوامل ضد رترو ویروسی بسیار حائز اهمیت است. به منظور اجتناب از ایجاد سویه های مقاوم ویروس، بیمارانی که تحت درمان ضد رترو ویروسی هستند باید پیوسته 95 درصد از دوزها یا بیشتر را مصرف کنند. کاهش فراهمی زیستی ضد رترو ویروس ها که توسط داروهای اعصاب ایجاد شود می تواند در پاسخ سیستم ایمنی تداخل ایجاد کرده و مقاومت را تقویت کند. از سوی دیگر، افزایش سطوح پلاسما ممکن است منجر به افزایش عوارض جانبی ناشی از مصرف این عوامل شود که این امر می تواند موجب عدم تبعیت بیمار از مصرف دارو شود.

برخی از داروهای اعصاب ممکن است از طریق فارماکوکینتیک تداخلات بر روی سطوح پلاسمای ضد رترو ویروس های متعددی اثر بگذارند. بطور مثال:

  • داروی ضد افسردگی نفازودون مهارکننده قوی سیستم CYP در سایت CYP3A4 است. هنگامی که این دارو همزمان با ضد رترو ویروس هایی که توسط CYP3A4 متابولیز می شوند شوند مصرف شود، ممکن است متابولیسم کلی این ضد رترو ویروس ها را کاهش داده و سطوح پلاسمای آنها را افزایش دهد. تحت این شرایط، ممکن است عوارض جانبی فیزیولوژیک و روانی-عصبی ضد رترو ویروس ها افزایش یابد. این امر اثبات شده است که سطوح پلاسمای بالای افاویرنز با افزایش شیوع عوارض جانبی روانی-عصبی وابسته به افاویرنز در ارتباط است. این عوارض غیر قابل تحمل عاقبت ممکن است موجب عدم تبعیت از درمان و ایجاد مقاومت ویروسی شود.

  • تثبیت کننده خلق کاربامازپین القاکننده قوی CYP3A4 است و این به معنی این است متابولیسم PIها و NNRTIها با سرعت بیشتری انجام می پذیرد و منجر به سطوح پلاسمای ضد رترو ویروسی زیر حد درمانی می شود. این امر تقریباً همیشه به ایجاد مقاومت ویروسی و فقدان دایمی اثربخشی ضد رترو ویروس مصرف شده منتهی می شود. ممکن است مقاومت متقابل موجود در یک طبقه ضد رترو ویروس به سرعت رخ دهد و منجر به کاهش چشمگیری در گزینه های درمان شود. بیمارانی که PI یا NNRTI مصرف می کنند می بایست از مصرف القاکننده های قوی CYP3A4 مانند کاربامازپین، فنوباربیتال، فنی تویین، و ریفامپیسین اجتناب کنند.