عوامل موثر در سوء مصرف و وابستگی به مواد مخدر

عوامل موثر در سوء مصرف و وابستگی به مواد مخدر

عواملی که باعث افزایش شانس سومصرف و وابستگی به مواد مخدر می شوند عبارتند از:

1- عوامل بیولوژیکی

توارث یک عامل احتمالی در سوء مصرف مواد است. موادی آرام بخش در بدن ساخته می شود که آندروفین نام دارد. ممکن است یک اختلال ارثی یا بیولوژیک باعث نقص در ساخت این ماده در فرد شده که با مصرف مواد مخدر این نقص جبران شود. بیشترین مطالعات ژنتیکی سوء مصرف مواد در والدین الکلیک صورت گرفته است. سوء مصرف الکل در کودکانی که والدین الکلیک داشتند و در کودکی از آنها جدا شده و در خانواده دیگری بودند بیشتر است. این آسیب پذیری ژنتیکی در مورد دیگر مواد نظیر کانابیس (حشیش)، سیگارو هروئین نیز شناخته شده است.

2- ویژگی های فردی

  • وجود پرخاشگری، اختلالات خلقی و اضطرابی

  • اختلال در کارکردهای شناختی نظیر اشکال در برنامه ریزی، توجه و تمرکز، نگرش مثبت به مواد

  • وضعیت تحصیلی نامناسب، فرار از مدرسه

در مقابل، برخی از ویژگی ها نظیر موفقیت های تحصیلی در مدرسه، اهداف بالای تحصیلی، هوش بالا، توانایی کنترل هیجانات، توانایی برقراری ارتباط مناسب با دیگران، اعتماد به نفس بالا، توانایی حل مساله، انعطاف پذیری و اعتقادات صحیح مذهبی به عنوان عوامل محافظت کننده شناخته می شوند.

۳- عوامل خانوادگی

  • عدم حضور والدین به دلیل فوت، طلاق و یا زندانی شدن آنها

  • حمایت زیاد و یا کنترل زیاد توسط یکی از والدین (معمولاً مادر)

  • پدری که از نظر عاطفی سرد بوده و حضوری فعال در منزل نداشته باشد

  • مقصر شمردن مرتب کودکی به دلیل مشکلات مختلف در خانواده

  • مصرف مواد مخدر در یکی از والدین به علت الگوبرداری از وی

  • وابستگی خیلی زیاد به خواهر یا برادری که مصرف کننده مواد است

4- عوامل اجتماعی

عوامل اجتماعی از مهمترین عوامل شروع مصرف مواد مخدر شمرده میشوند. شیوع بالای مصرف مواد مخدر در جامعه به خصوص در گروه همسالانی که فرد با آنها تعامل دارد میتواند از عوامل شروع مصرف مواد باشد. این عوامل از طریق فشار همسالان، تلاش برای همراهی و مطرح نمودن خود در گروه همسالان، در معرض قرار گرفتن و دسترسی آسان به مواد، درک نادرست از طبیعی بودن مصرف مواد اثر می کنند. تاثیر این عوامل در دوران تغییر موقعیت اجتماعی به خصوصی ورود به مقاطع جدید تحصیلی راهنمایی و دبیرستان بیشتر است.