پیامدهای انگ و تبعیض نسبت به بیماران مبتلا به اچ آی وی

پیامدهای انگ و تبعیض نسبت به بیماران مبتلا به اچ آی وی

انگ و تبعیض به اشکال و دلایل مختلف دیده می شود و مصادیق انگ و تبعیض مرتبط با اچ آی وی / ایدز از سراسر دنیا گزارش شده است. انگ یا داغ ننگ (Stigma) اصطلاحی است که توسط یونانیها، برای اشاره به علایم بدنی ایجاد شده حاصل از سوزاندن و یا بریدگی بر روی پوست افراد مجرم به کار برده می شد. اما امروزه منظور از انگ، بیش تر رسوایی و ننگ حاصل از داشتن خصوصیاتی متفاوت از افراد دیگر است.

باورها، اعتقادات و نگرش های متفاوت افراد، گاهی منجر به اشکال مختلفی از انگ و تبعیض در برابر یک گروه با اعتقادات متفاوت می شود. یکی از گروه هایی که خیلی زیاد با پدیده انگا روبه رو میشوند، افراد مبتلا به اچ آی وی هستند. به دلیل این که انتقال اچ آی وی با استفاده از مواد مخدر و یا رفتار جنسی پرخطر مرتبط است، به همین علت در نظر خیلی از افراد این بیماری ترسناک بوده و صرفاً متعلق به گروه خاصی از افراد مثل مردان همجنس گرا، مصرف کنندگان مواد مخدر و افراد با رابطه جنسی متعدد و خارج از چارچوب خانواده تصور می شود. همین موضوع باعث شده که مردم تصور کنند:

با دور ماندن از افراد اچ آی وی مثبت می توانند از خطر ابتلا به بیماری در امان بمانند. علاوه بر ان، بعضی افراد تصور میکنند که ابتلا به اج ای وی به عنوان مجازات الهی برای افراد با رفتارهای در تضاد با ارزش های اخلاقی در جامعه است و ابتلا به ایدز نتیجه بی مسئولیتی های شخصی افراد و گناهان آنها است. معمولاً این افراد به عنوان افرادی گناهکار و مقصر شناخته می شوند، نه افراد بیماری که نیازمند کمک و یاری هستند. این تصورات باعث تشدید انگا و در نتیجه تبعیض نسبت به افراد اچ آی وی مثبت می شود. عدم آگاهی از راه های انتقال اچ آی وی، یکی از دلایل اصلی ایجاد انگا نسبت به افراد اج آی وی مثبت است. حتی گاهی اوقات علیرغم وجود اطلاعات کافی، مردم و حتی کارکنان بهداشتی نیز بین افراد مبتلا و غیر مبتلا تفاوت قایل می شوند.

در دنیا تحقیقات زیادی در خصوص بررسی تاثیر انگ و تبعیض، بر گسترش ایدز انجام شده است. بین انگ و تبعیض نسبت به اچ آی وی/ ایدز در جامعه با تمایل افراد برای انجام آزمایش تشخیصی اچ آی وی، تمایل مبتلایان برای شروع درمان ضد ویروسی و حتی پایبندی برای ادامه درمان و نیز تمایل افراد برای افشای وضعیت ابتلای خود به دیگران به خصوص افراد درمان گر ارتباط مستقیمی وجود دارد. ایدز تنها یک مشکل پزشکی نیست، بلکه یک مشکل اجتماعی و فرهنگی نیز هست.

در بسیاری از جوامع، این بیماری تابو تلقی می شود و با هاله ای از شرم و ممنوعیت های اخلاقی و فرهنگی همراه است که این موضوع مانع افشای بیماری شده و این مساله منجر به پنهان ماندن بیماری، طی نشاندن دوره درمان و در نتیجه تاثیر بر گسترش ایدز به علت پیش داوری و ترس از سرایت بیماری، این بیماران در مورد انتخاب مسکن، شاغل، دریافت مراقبت های بهداشتی و حمایت عمومی مورد تبعیض قرار میگیرند. انگ ناشی از ابتلا به اچ آی وی ایدز باعث نابرابری و تبعیض افراد مبتلا از حقوق اجتماعی شان می شود. رفتارهای نامناسب و تحقیرآمیز موجب انزوای بیمار شده و حتی فرصت آموزش را از کودکان مبتلا میگیرد. افراد مبتلا، معمولا نگرانی و اضطراب دارند که بخشی از آن به علت وحشت آنها از مرگ، وحشت از طرد و تنهایی و انزوا، انگ اجتماعی و ترس برای از دست دادن شغل یا ترس از ایجاد ناتوانی است.

پیامدهای انگ و تبعیض

از نتایج انگ می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • طرد بیمار از خانواده و جامعه؛

  • در مواردی حتی طرد خانواده بیمار از جامعه و بستگان؛

  • محدودیت در برقراری معاشرت و فعالیت های اجتماعی؛ محدودیت در اشتغال، اخراج شدن از محیط کار؛

  • انگ، تبعیض، نگرش و برخورد بد مردم نسبت به بیماران و حتی خانواده های آنها؛

  • عدم بهره مندی بیماران از خدمات درمانی به دلیل ترس پزشکان یا درمانگران در ارایه خدمات

  • محدودیت در ازدواج و در مواردی از هم گسیختگی زندگی مشترک؛

  • ایجاد عوارضی روحی - روانی، از جمله: احساس خجالت، شرمندگی

  • و اندوه از ابتلای به بیماری، ناامیدی، اضطراب و افسردگی به علت ترس از برملا شدن وضعیت بیماری؛

  • محدودیت در داشتن زندگی معمولی و حفظ گمنامی در زندگی؛

  • محدودیت و حتی ممنوعیت برای ورود افراد مبتلا به خانه و حتی ایزوله شدن و تنها ماندن آنها در خانواده؛

  • عدم پذیرش کودکان مبتلا در مدرسه؛

  • دریافت کم تر حمایتهای اجتماعی در مقایسه با سایر بیماریهای مزمن

انگ و تبعیض در مورد اچ آی وی، میتواند به اندازه خود بیماری باعث ایجاد آسیب شود. معمولا انگا نسبت به زنان مبتلا بیشتر از مردان مبتلا است. متأسفانه بسیاری از افراد مبتلا به اچ آی وی وقتی برای دریافت خدمات، به ارایه دهندگان خدمات بهداشتی مراجعه میکنند، انتظار دارند که انها یاورشان باشند ولی در این مواجهه نیز با انگ و تبعیض مواجه میشوند. نتیجه نگرش منفی افراد درمانگر به این بیماران، امتناع یا تأخیر در پذیرش آن ها، ارایه نامطلوب خدمات درمانی، ترخیص زودهنگام افراد، انجام آزمایش بدون رضایت فرد، عدم رعایت رازداری، نسبت ناروا دادن به فرد و حتی رفتارهای توهین آمیز و تحقیر کننده است.

انگ مرتبط با اچ آی وی که از سوی کارکنان درمانی نسبت به بیماران اعمال می شود، به دلیل فقدان آگاهی آنها، ترس از تماس های اتفاقی با بیمار و همراه دانستن بیماری ایدز با انجام رفتارهای غیر اخلاقی است. ابتلا به اچ آی وی در بسیاری موارد ارتباط تنگاتنگی با مصرف مواد مخدر، محرک و روانگردان و نیز ارتباط جنسی خارج از چارچوب خانواده دارد. در بسیاری از جوامع این رفتارها، در تضاد با ارزش های مذهبی و باورهای اجتماعی و فرهنگی مردم است، به همین علت این بیماری در نظر افراد جامعه ترسناک بوده و حتی به گروه های خاصی نسبت داده می شود. این موضوع سبب شده است تا افراد تصور کنند که با دوری جستن از این گروه ها و همچنین افراد مبتلا به اچ آی وی می توانند از خطر ابتلا به اچ آی وی در امان بمانند.

انگ و تبعیض، پیامد عدم آگاهی و شناخت مردم از بیماری ایدز است. علی رغم تلاش های فراوان برای افزایش آگاهی مردم در مورد ماهیت بیماری و راه های انتقال و پیشگیری آن، بسیاری از افراد جامعه هنوز هم در این خصوص باورهای نادرستی دارند و بسیاری ممکن است دست دادن، روبوسی، گزش پشه و استخر را راه انتقال بدانند.

انگ و تبعیض و همه گیری اچ آی وی / ایدز

با توجه به پیامدهای انگ و تبعیض نسبت به مبتلایان در جامعه، بسیاری از افرادی که رفتارهای پرخطر دارند از پیگیری و انجام آزمایش برای مشخص نمودن وضعیت خود اجتناب میکنند. همچنین انگ و تبعیض باعث می شود تا تعدادی از افرادی که از ابتلای خود آگاه هستند برای دریافت خدمات مراجعه نکنند و حتی سعی کنند وضعیت ابتلای خود را تا جایی که مقدور است مخفی نگه دارند.

عدم آگاهی یا داشتن اطلاعات نادرست در کنار عدم افشای وضعیت و تداوم رفتارهای پرخطر به خصوصی رفتارهای جنسی محافظت نشده و بدون کاندوم می تواند موجب گسترش و همه گیری بیماری ایدز شود. بنابراین یکی از مهم ترین اقدامات برای پیشگیری در این خصوصی، کاهش میزان انگ نسبت به افراد مبتلا در جامعه است، تا افراد با رفتارهای پرخطر بدون نگرانی به مراکز مشاوره بیماری های رفتاری و یا پزشک مراجعه کرده و آزمایش دهند. همچنین در زمان نیاز به دریافت هرگونه خدمات پزشکی و یا خدمات دندانپزشکی، بدون هیج ترسی از تبعیض در بهره مندی از خدمات، وضعیت ابتلای خود را اعلام کنند.

راهکارهایی برای کاهش انگ و تبعیضی انگ و تبعیض

یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار در همه گیری ایدز است و برای کاهش آن انجام مداخلات و راهکارهایی در حیطه های مختلف از جمله حیطه های ملی، اجتماعی، خانوادگی، آموزشی و بهداشتی – درمانی ضروری به نظر می رسد. تدوین و تصویب قوانین و حقوق اجتماعی برای افراد مبتلا و امتناع از محرومیت آنها کاهش انگ و تبعیض علیه افراد مبتلا است.

همچنین آموزش، افزایش آگاهی و دانش افراد در خصوص ماهیت بیماری و راه های پیشگیری، مراقبت و درمان این افراد و از سوی دیگر ادغام برنامه های پیشگیری از انتقالی اج آی وی/ ایدز از مادر به کودک و ادغام برنامه های کاهش آسیب در برنامه های بهداشتی از دیگر مداخلات موثر در کاهش انگ و تبعیض خواهد بود. بی شک برای این که بتوان انگ مرتبط با اج آی وی/ ایدز را کاهش داده و یا آن را در جامعه حذف کرد، ضمن افزایش آگاهی عمومی مردم، مشارکت همه سازمانها و گروهها ضروری به نظر می رسد.