تظاهرات عصبی-شناختی و عصبی در مبتلایان به ایدز

تظاهرات عصبی-شناختی و عصبی در مبتلایان به ایدز

بیماری های عصبی-شناختی شایع ترین تظاهرات در مراحل پیشرفته HIV هستند. عفونت های فرصت طلب و بدخیمی های مغز در بیشتر بیماران با شمارش سلول های CD4 کمتر از 100 عدد در میلی متر مکعب شایعند. لوکوانسفالوپاتی چندکانونی پیشرونده خود را به صورت یک بیماری تحلیل دهنده عصبی-شناختی با پیشرفت کند نشان می دهد که همراه فلج خفیف، کنش پریشی، آفازی، سرگیجه، عدم تعادل و یا دوبینی است. ام آر آی مغز ضایعات non - enhancing در ماده سفید نزدیک قشر مغز نشان می دهد. توکسوپلاسموز مغزی که توسط انگل توکسوپلاما گوندی ایجاد می شود، معمولاً به صورت نیمه حاد با سردرد، تشنج و یا یافته های عصبی کانونی تظاهر می کند.

توموگرافی کامپیوتری با کنتراست یا ام آر آی ضایعات حلقوی در قشر مغز، گانگلیا پایه یا تالاموس نشان می دهند. تشخیص با استفاده از پادتنهای توکسوپلاسما گوندی در سرم و یافته های خاص تصویربرداری عصبی انجام می شود. لنفوم اولیه دستگاه عصبی مرکزی (PCNSL) یک بدخیمی سریع پیشرونده مغزی است که در بالین با جبران عصبی حاد و در تصویربرداری با ضایعات عمیق ماده سفید با کنتراست ضعیف خود را نشان می دهد. ضایعات وابسته به توکسوپلاسموز ممکن است از ضایعات مربوط به PCNSL در تصویربرداری قابل تشخیص نباشند. پاتوزنهای فرصت طلب دیگر که می توانند ضایعات کانونی مغزی در HIV ایجاد کنند شامل کریپتوکوکوس نیوفورمانس، مایکوباکتریوم توبرکولوز، گونه های نوکاردیا، و گونه های آسپرژیلوس هستند. تشخیص این عفونت ها نیاز به آزمایش مایع مغزی-نخاعی CSF و گاهی بیوپسی مغز دارد.

مننگوانسفالیت یک رویداد حاد یا نیمه حاد است که معمولاً ناشی از قارچ کریپتوکوکوس نیوفورمانس است. اتیولوژی های کمتر شایع آن عبارمی شود. میلوپاتی واکواولار، که در مراحل پیشرفته بیماریتند از: باکتری کپسول دار نایسریا مننژیتیدیس، استرپتوکوك پنومونیه و هموفیلوس انفلوانزا و ویروس های CMV، HSV، VZN. نشانه های مننگوانسفالیت شامل تب، سردرد، تغییر وضعیت روانی و مننژیسموس . تشخیص معمولاً با آزمایش CSF و مطالعات میکروبیولوژی داده می شود. میلوپاتی واکواولار، که در مراحل پیشرفته بیماری HIV روی می دهد، با از بین رفتن فعالیت حرکتی در اندام تحتانی مشخص می شود. ممکن است که دمانس همراه نشانه های بیماری باشد یا نباشد. تشخیص بر پایه تابلوی بالینی است ولی آزمایش CSF برای رد موارد قابل درمان پیشنهاد می شود.

نوروپاتی محیطی در بیماری HIV کاملا شناخته شده است و می تواند ناشی از مسومیت دارویی، عفونت های فرصت طلب یا خود HIV باشد. داروهایی که با نوروپاتی محیطی مرتبط هستند عبارتند از: داروهای ضد رتروویروسی ddC، ddI (زالسیتابین) و D4T (استاوودین). پس از توقف عامل ایجاد کننده، نشانه ها اغلب به آرامی بهبود پیدا میکنند. پلی نوروپاتی های حرکتی خودایمنی به صورت سندروم گیلن باره یا پلی نوروپاتی میلین زدای حاد یا مزمن تظاهر پیدا می کنند. یک پلی رادیکولوپاتی مخلوط بالارونده سریع پیشرونده ممکن است توسط عفونت CMV در ریشه اعصاب یا نخاع روی دهد و به صورت درد کمر، بی اختیاری مدفوع و ادرار و بی حسی و بی حرکتی پیشرونده بروز پیدا می کند. میوپاتی همراه با بیماری HIV هم توصیف شده است؛ علت ایجاد آن در همه گیری های اولیه ZDV بود ولی بروز آن از زمان استفاده از دوزاژ استاندارد داروها کاهش یافت.

اختلال شناختی وابسته به عفونت HIV موضوع تحقیقات بسیاری بوده است. ده تا بیست درصد از بیماران مبتلا به HIV میزانی اختلال شناختی دارند. کمپلکس شناختی-حرکتی وابسته به HIV یک دمانس زیرقشری است که در ادامه اختلالات ناشی از تاثیر مستقیم HIV روی سیستم عصبی مرکزی از یک سری نشانه های شناختی خفیف تا زندگی نباتی تغییر می کند. مطالعات تصویربرداری نورورادیولوژیک و نمونه برداری از CSF برای ردگیری عوامل دمانس استفاده می شوند. سطح بار ویروسی HIV در CSF با شدت نشانه ها ارتباط نزدیکی دارد. درمان چند دارویی ضد رترو ویروسی در کاهش نشانه های HACM در برخی موارد تأثیر دارد. وضعیت های دیگری که می تواند عامل ایجاد تغییر در سلامت روانی در مبتلایان به HIV باشد عبارتند از: اختلالات متابولیک مانند مسمومیت دارویی، کم خونی، کم آبی، هیپوکسی ناشی از بیماری ریوی، هیپوادرنایسم و اختلال شدید کلیه و کبد. بیشتر اینها با بیماری پیشرفته HIV مرتبط هستند. برای آشنایی با فهرست داروهایی که ممکن است عوارض عصبی-روانی داشته باشند را در جدول زیر ببنید

داروهای عصبی بیماری ایدزداروهای ایدز