روش بحث گروهی در کاهش آسیب

روش بحث گروهی در کاهش آسیب

اهداف: آموزش‌دهندگان بعد از اتمام این درس:

  • از بین چند محتوای آموزشی، موضوعی را انتخاب کنند که با استفاده از روش بحث گروهی بتوان آن را آموزش داد.
  • ویژگی‌های روش بحث گروهی را توضیح دهند.
  • وظایف شركت‌كنندگان در بحث گروهی را بدانند.

یكی از موضوعات مربوط به رفتارهای پرخطر را به ‌صورت بحث گروهی به اجرا درآورند.

زمان: 30 دقیقه

روش آموزش: بحث گروهی

وسایل آموزش: تخته، ماژیك، آرایش نعلی شكل صندلی‌ها (U)

محتوا

روش بحث گروهی، گفتگویی است سنجیده و منظم درباره موضوعی خاص كه مورد علاقه مشترك شركت‌كنندگان در بحث است.

روش بحث گروهی، برای كلاس‌هایی قابل اجراست كه جمعیتی بین 6 تا 20 نفر داشته باشند. در این روش معمولاً آموزش‌دهنده موضوع یا مسئله خاصی را طرح می‌كند و فراگیران درباره آن به مطالعه، اندیشه، بحث و اظهارنظر می‌پردازند و نتیجه می‌گیرند.

بنابراین در این روش، برخلاف روش سخنرانی، فراگیران در فعالیت‌های آموزشی، فعالانه شركت می‌كنند و مسئولیت یادگیری را به‌عهده می‌گیرند.

روش بحث گروهی در مورد موضوعات و محتوا‌هایی قابل اجرا است كه دارای ویژگی‌های زیر باشند:

1.  مورد علاقه مشترك شركت‌كنندگان در بحث باشد. در این روش فراگیران بیش از استفاده از كتاب یا آموزش‌دهنده، خود موظف به یافتن نتایج، اصول و راه‌حل‌ها هستند، چنین امری امكان ندارد، مگر اینكه آنها به موضوع یا مسأله و یافتن پاسخ و حل آن علاقه‌مند باشند.

2.  فراگیران درباره آن اطلاعات لازم را داشته باشند یا بتوانند كسب كنند. اگر بحث گروهی در زمینه‌ای تدارك شود كه برای شركت‌كنندگان آسان و درخور فهم نباشد یا زمینه لازم برای كسب اطلاعات وجود نداشته باشد، بحث گروهی برای آنان معنا و مفهومی نخواهد داشت و حتی قادر به چنین بحثی نخواهند بود.

3. درباره آن بتوان نظرهای مختلف و متفاوت اظهار داشت. درباره موضوعاتی كه مفاهیم و اصول مشخصی دارند وهیچ كس نمی‌تواند درباره آنان شك كند مانند علائم نوعی خاص از بیماری‌های عفونی، این روش مناسب نمی‌باشد، اما درباره موضوعاتی كه در مورد مفاهیم آن توافق كمتری وجود دارد و می‌توان نظرهای مختلف درباره آنها اظهار داشت، روش بحث گروهی مناسب است. علاوه بر موارد فوق، روش بحث گروهی به آموزش‌دهنده‌ای باهوش و با مهارت نیاز دارد كه در صورت لزوم در مواردی كه بحث به بیراهه كشیده می‌شود، توانایی كنترل و هدایت آن را داشته باشد.

شركت‌كنندگان در بحث گروهی

اعضاء یك بحث گروهی، معمولاً افراد ذیل می‌باشند:

1.  اداره‌كننده یا رهبر گروه: برای رعایت نظم و ترتیب و به‌طور كلی برای سازمان دادن و اداره كردن بحث گروهی یك نفر به عنوان رهبر گروه انتخاب می‌شود. این فرد می‌تواند آموزش‌دهنده، یكی از افراد مطلع یا یكی از فراگیران باشد. همچنین بهتر است یك نفر هم به‌عنوان معاون یا منشی انتخاب شود و به رهبر گروه كمك كند. وظیفة معاون عبارتست از نگه‌داشتن نوبت افراد، نوشتن سؤالها روی تخته و به‌كار بردن وسایلی مانند فلوچارت، نقشه و تصاویر.

2.  فراگیران: شركت‌كنندگان اصلی بحث گروهی، فراگیران می‌باشند كه باید به موضوع علاقه‌مند بوده و در بحث شركت فعال داشته‌باشند و مسئولیت قبول كنند.

3.  منشی: در بحث گروهی یك نفر هم به‌عنوان منشی انتخاب می‌شود تا تصمیمات و نتایج مهم بحث را یادداشت كند. معمولاً او باید موارد موافق یا مخالف، پیشنهادها و توصیه‌ها را یادداشت كند.

4.  شخص مطلع یا مهمان: چنانچه موضوع مورد بحث نیاز به اطلاعات فنی داشته باشد می‌توان فرد كارشناسی را با دعوت قبلی در بحث گروهی شركت داد. چنین فردی می‌تواند اطلاعات لازم را ارایه و به سؤالات پاسخ دهد.

5.  ناظر یا ارزیاب: در بحث گروهی فردی را به‌عنوان ناظر یا ارزیاب می‌توان تعیین كرد تا جریان بحث را مشاهده و انتقادات خود را در مورد چگونگی بحث، یادداشت و ارایه كند.

وظیفه رهبر گروه

رهبر گروه كه معمولاً آموزش‌دهنده است، باید قبل از شروع بحث گروهی، این كارها را انجام دهد:

1. درباره موضوع مورد بحث مطالعه كند و نكات اصلی آن را یادداشت كند.

2.  سؤال‌های مورد طرح برای شروع و ادامه بحث را تهیه كند.

3.  تداركات لازم را فراهم كند و درصورت لزوم از فردی مطلع در زمینه موضوع بحث دعوت كند.

4.  اعضای مناسب برای شركت در گروه را انتخاب كند.

5.  زمان و مكان مناسبی را برای بحث گروه تعیین كند.

6.  از فراگیران بخواهد قبلاً درباره موضوع مورد بحث مطالعه كنند و با آمادگی قبلی در جلسه بحث گروهی حاضر شوند.

7.  در شروع بحث گروهی، طی مقدمه‌ای روش كار گروه را شرح دهد.

8.  مراقب باشد بحث از موضوع اصلی خارج نشود.

9.  رهبر گروه نباید از هیچ فردی طرفداری یا با كسی مخالفت كند.

10.  رهبر گروه باید كوشش كند همه افراد در بحث شركت كنند.

وظایف شركت‌كنندگان

1.  درباره موضوع مورد بحث فكر و مطالعه كنند.

2.  عقاید و تجربیات خود را در جلسه مطرح كنند.

3.  با دقت به جریان بحث و گفتگو گوش دهند.

4.  درصورت عدم توجه، از اعضاء بخواهند كه آن را دوباره توضیح دهند.

5.  در جریان بحث گروهی، با یكدیگر به‌طور خصوصی صحبت نكنند.

6.  انتظار نداشته باشند كه نظر آنها حتماً پذیرفته شود.

7.  اگر نظر و پیشنهادی دارند به‌طور صریح بیان كنند.

8.  رازدار گروه باشند و نظرات مطرح شده در گروه را در خارج از گروه مطرح نكند.