مراکز گذری کاهش آسیب

مراکز گذری کاهش آسیب

تعریف مراکز گذری کاهش آسیب

این مراکز خدماتی برای کاهش آسیب به مصرف‌کنندگان مواد می‌دهند و تحت نظارت سازمان بهزیستی یا دانشگاه‌های علوم پزشکی کار می‌کنند. به این مراکز گاهی مرکز گذری یا دی آی سی هم می‌گویند. کاهش آسیب به معنی ترک اعتیاد نیست بلکه برای جلوگیری از بیماری‌ها و مشکلاتی است که معتادان تزریقی یا خیابانی ممکن است به آنها دچار شوند. برای مثال اگر شما از لوازم تزریق دست دوم یا مشترک استفاده کنید بیشتر از بقیه ممکن است به ایدز و هپاتیت مبتلا بشوید که مشکلات زیادی برای خودتان و اطرافیانتان ایجاد خواهد کرد. در این مراکز معمولا معتادان بهبودیافته، مددیاران و گاهی روانشناس یا پزشک حضور دارند و خدمات مختلفی به شما می‌دهند.

خدمات اصلی مراکز کاهش آسیب

1- دادن سرنگ و سوزن: هر بار تزریق با سرنگ یا سوزن مصرف شده احتمال دارد شما را به بیماری‌هایی مانند هپاتیت و ایدز دچار کند. برای پیشگیری از این مشکلات به شما سرنگ و سوزن و لوازم تزریق مجانی می‌دهند. این لوازم شامل آب مقطر، پنبه الکلی و پنبه خشک ، فیلتر، رگ‌بند و ملاقه می‌شود.

2- مراقبت از زخم: معتادان تزریقی به دلیل گرفتگی رگهای خونی بیش از دیگران ممکن است دچار زخم‌های پوستی یا عمیق بشوند که نیاز به پانسمان و مراقبت بهداشتی دارد وگر نه عفونت آن‌ها ممکن است باعث قطع دست و پا یا مرگ شود. در مراکز گذری شستشوی زخم و پانسمان بهداشتی آن برای شما انجام می‌شود.

3- دادن کاندوم رایگان: شما ممکن است به بیماری‌های آمیزشی دچار شوید که سلامت خودتان و دیگران را به خطر می‌اندازد. کاندوم ابزاری است که اگر درست مصرف شود از بیماری‌های آمیزشی جلوگیری می‌کند. در مراکز گذری کاندوم رایگان داده می‌شود و به شما یاد می‌دهند چگونه از آن استفاده کنید.

4- آموزش: دانستن روش صحیح تزریق، طرز استفاده از کاندوم، آشنایی با بیماریهای آمیزشی، مهارت‌های زندگی و بسیاری مطالب دیگر به شما کمک می‌کند بهتر بتوانید سلامت خود و اطرافیانتان را حفظ کنید. این آموزش‌ها به شکل رسمی یا غیر رسمی در مراکز گذری داده می‌شود و مهمترین جزء کاهش آسیب است. آموزش به خانواده معتادان نیز بخشی از خدمات مراکز کاهش آسیب است.

5- دادن غذا و چای: برخی از شما پول کافی برای غذا خوردن ندارید و اگر هم داشته باشید گاهی مجبورید آن را برای خرید مواد یا کار دیگری خرج کنید. به همین دلیل برخی از شما تغذیه خوبی ندارید و با ضعف بدن ممکن است بیمار شوید یا به سختی از بیماری رها شوید. در مرکز کاهش آسیب به شما نهار مختصری می‌دهند. چای نیز به شما می‌دهند.

6- دوش حمام: مراکز گذری امکان حمام کردن هم به شما می‌دهند و شاید در زمستان‌ها لباس گرم هم به شما بدهند.

7- مشاوره: برخی از شما با مشکلات مختلفی در زندگی خود دست به گریبان هستید که به تنهایی نمی‌توانید آنها را حل کنید. مشاوره با یک روانشناس یا مددکار اجتماعی کمک خوبی است که در بعضی مراکز گذری به شما می‌دهند. البته مددیاران و افراد همسان شما هم حضور دارند که شما را یاری کنند.

8- درمان با متادون: دادن مواد جایگزین برای مصرف‌کنندگان مواد افیونی (تریاک، هروئین، کراک و...) یک راه کاهش آسیب مصرف مواد است. افرادی که با متادون، شربت تریاک یا بوپره نورفین درمان می‌شوند کمتر ممکن است دست به کارهای خلاف بزنند و نیاز به تزریق نخواهند داشت. بنابراین دچار عوارض و بیماریهای عفونی نمی‌شوند و بهتر می توانند به کار و زندگی عادی برگردند. برخی مراکز کاهش آسیب در کشور مجوز ایجاد واحد درمان با متادون را دارند و به معتادان تزریقی یا دیگرانی که به هروئین، کراک یا مواد مشابه وابستگی شدید دارند این خدمت را می‌دهند. البته این درمان برای مصرف ‌کنندگان شیشه تأثیری ندارد. به غیر از درمان با متادون و داروهای مشابه، بقیه خدمات مراکز گذری رایگان است.

9- تیم‌های سیار: مراکز کاهش آسیب برای آن که بتوانند به معتادان خیابانی یا کارتن‌خواب در حفظ سلامتشان کمک بکنند گروه‌های دو یا سه نفره از کارکنان خود را به پاتوق‌ها و کوچه‌پس‌کوچه‌ها می‌فرستند. اینها علاوه بر دادن  کاندوم رایگان،  سرنگ و سوزن استریل و وسایل تزریق به مصرف‌کنندگان مواد، سرنگ و سوزنهای آلوده را از سطح پاتوق‌ها جمع‌آوری می‌کنند تا دیگران با استفاده از آنها بیمار نشوند. مراقبت از زخم‌ها، آموزش و دادن نشانی مراکز خدماتی و تشویق مددجویان به رفتن به آنجا برای خدمت بیشتر هم، وظیفه تیم سیار است.

10- ارجاع: معرفی مراکز بهداشتی و فرستادن مددجویان برای گرفتن خدمات پیشرفته‌تری مانند مشاوره و آزمایش رایگان ایدز، درمان اعتیاد در صورت تمایل، تشخیص و درمان بیماری‌های آمیزشی و سل یا درمان مبتلایان به ایدز و هپاتیت در بیمارستان‌ها از دیگر خدمات مراکز کاهش آسیب است. برای اشتغال، بیمه و برخی کارهای دیگر نیز مددجویان را معرفی می‌کنند.