عناصر الگوی آموزشی - وسایل آموزشی

عناصر الگوی آموزشی - وسایل آموزشی

وسایل آموزشی به كلیه تجهیزات و امكاناتی اطلاق می‌شود كه می‌توانند در محیط آموزش شرایطی را به‌وجود آورند كه در آن شرایط، یادگیری سریع‌تر، آسان‌تر، بهتر، ماندگار‌تر و مؤثرتر صورت گیرد.

تحقیقات نشان داده‌اند كه وسایل آموزشی مناسب، در انتقال، تفهیم و تأثیر مفاهیم نقش مؤثری دارند كه مهم‌ترین آنها عبارتند از:

1. شرایط قابل لمس را برای تفكر و ساختن مفاهیم ایجاد می‌كنند.

2. سبب ایجاد علاقه و انگیزه برای یادگیری می‌شوند.

3. مفاد مفاهیم آموزشی را سریع‌تر و صریح‌تر منتقل می‌كنند.

4. تجاربی را در اختیار فراگیران قرار می‌دهد كه كسب آن از راه‌های دیگر سخت‌تر است. در نتیجه به تكامل و عمق یادگیری می‌افزاید.

وسایل آموزشی می‌تواند شامل كتاب، جزوه، اسلاید، عكس، تصویر، نمودار، جدول، ابزار آزمایشی و تمرین باشد.

پیام كلیدی:

مربی بایستی بر اساس اهداف آموزشی، مناسب‌ترین وسیله آموزشی را انتخاب كند.

ویژگی‌های فنی و اجرایی وسیله آموزشی:

1. توانایی انتقال پیام مورد نظر را داشته باشد.

2. قابلیت حمل و نقل داشته باشد.

3. وسیله انتخاب شده باید در دسترس باشد. 

4. وسیله باید از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد.

5. قابلیت رجوع‌پذیری داشته باشد.

6. وسایل انتخاب شده باید متناسب با تعداد فراگیران باشد

7. وسیله مورد نظر باید قابل استفاده در وضعیت موجود فضای آموزشی باشد.

8. وسیله انتخاب شده باید متناسب با زمان تدریس باشد.

نتایج تحقیقات نشان داده‌اند كه فراگیران قادرند تنها قسمت ناچیزی از آنچه را كه شنیده‌اند به خاطر بسپارند (حدود یك پنجم تا یك سوم)، بزرگسالان به طور متوسط قادر به حفظ كردن 50% از شنیده‌ها در ذهن خود هستند. حدود دو ماه بعد این میزان به نصف نیز كاهش خواهد یافت.

همانطور كه ملاحظه می‌شود با وجود صرف وقت نسبتاً زیاد در تدریس‌هایی كه فقط از حس شنوایی استفاده می‌شود، تأثیر ناچیزی در رابطه با یادگیری نصیب می‌شود. در حالی كه برنامه‌ریزی حساب شده و منطقی در كاربرد حواس مختلف از جمله بینایی می‌تواند نتایج مفیدتری را در پی داشته باشد.

مخروط تجارب ادگار دیل

برشی از مخروط تجارب ادگار دیل 

همانگونه كه در طرح برش مخروط مشاهده می‌شود، تجارب مستقیم و عینی نظیر كار با وسایل مختلف برای یادگیری مفاهیم، نسبت به نشانه‌های سمعی و بصری نظیر استفاده از تصویر، اسلاید و فیلم و نشانه‌های سمعی و بصری نسبت به علایم و نماد‌ها كه نمونۀ بارز آنها كلمات هستند از عینیت بیشتری برخوردارند.

بنابراین پیشنهاد می‌شود در انتخاب وسایل آموزشی مناسب برای فراگیران حتی‌الامكان از طبقات پایین‌تر شروع كرده و انتخاب را به بالاترین طبقه ختم نمایید.

در چنین صورتی می‌توان مجموعه مناسبی از تجارب یادگیری را كه تلفیقی از كاربرد حواس مختلف را در بر دارد برای فراگیران انتخاب نمود.

عناصر الگوی آموزشی شامل موارد ذیل می شود:

1- محتوا

2- اهداف

3- زمان آموزش

4- وسایل آموزشی

5- روش های فعال آموزشی

6- ارزشیابی