مهارت های ارتباطی

مهارت های ارتباطی

ارتباط با دیگران از ویژگی‌های اساسی انسان است. شاید ارتباط برقراركردن در شرایط عادی كار سختی نباشد، ولی هنگام وقوع عصبانیت، اختلالات و رویارویی با انتقاد و در شرایطی كه فرد احساس رنجش دارد چگونه است؟

اشخاصی كه در این مواقع بتوانند به گونه‌ی مناسبی ارتباط برقرار كنند بسیار اندك‌اند در حالی كه دقیقاً در اینگونه موارد است كه برقراری ارتباط خوب حیاتی است. لازم است كه افراد مهارت‌های ارتباطی خویش را بهبود بخشند و بتوانند پاسخ‌های مؤثر و مناسب كه دیگران آن را همدلانه، دلسوزانه و گرم دریافت كنند، از خود نشان دهند.

عناصر اساسی در برقراری ارتباط مناسب:

  • استفاده از زبان بدن، اشارات، تماس چشمی مناسب.

  • پاسخ به سؤالات، نگرش تشویقی.

  • استفاده از كلمات و لحن تشویق‌آمیز.

  • مهارت‌های گوش‌دادن فعال.

  • تداوم بازخورد.

آموزش مهارت‌های ارتباطی مؤثر، بر سایر مهارت‌های زندگی مقدم است و بر آنها تأثیر می‌گذارد، بنابراین بسیار مهم است كه از چگونگی برقراری ارتباط مناسب با دیگران، آگاه شویم.

هر ارتباط خوب از دو ویژگی برخوردار است:

  • فرد احساسات خود را به خوبی و آشكارا ابراز كند و به طرف مقابل هم امكان ابراز احساسات بدهد.

  • طرز فكر و احساسات خود را با طرف مقابل در میان بگذارد و سعی كند كه احساس و اندیشه طرف مقابل خود را درك كند، یعنی طرز تفكر و احساسات هر دو طرف مهم و ارزشمند است.

ارتباط بد ارتباطی است كه شخص از طرح احساسات خود به طور آزادانه خودداری می‌كند و به سخنان طرف مقابل گوش نمی‌دهد.

برخی از ویژگی‌های ارتباط بد عبارت است از:

  • خود را محق دانستن: در یك ارتباط بد، فرد ممكن است اصرار ورزد كه حق با اوست و طرف مقابل، اشتباه می‌كند.

  • مقصریابی: فرد تقصیر را به گردن طرف مقابل می‌اندازد.

  • تحقیر: فرد، طرف مقابل را برای این كه مطابق با میل وی رفتار نمی‌كند، سرزنش و تحقیر می‌كند.

  • سرزنش خویشتن: فرد به جای برخورد با مسأله، خود را مقصر فرض می‌كند.

  • پرخاشگری انفعالی: فرد یا حرفی نمی‌زند یا لحن تمسخر دارد. در اتاق را به هم می‌كوبد و خارج می‌شود.

  • توقع: فرد بی‌آنكه خواسته‌ی خود را مطرح كند، خود را شایسته‌ی برخورد بهتر می‌داند.

  • درماندگی: فرد تسلیم می‌شود و روزنه‌ی امیدی نمی‌بیند.

  • انكار: فرد عصبی و رنجیده‌ خاطر است و اندوه خود را انكار می‌كند و حال آنكه وضع ظاهر او درست خلاف آن را نشان دهد.

  • مظلوم‌نمایی: فرد مدعی می‌شود كه ‌یك قربانی و بی‌‌گناه است.

  • طعنه: كلمات یا لحن صدای فرد از خصومت و تنش حكایت دارد كه نمی‌خواهد آن را بازگو كند.

  • حالت دفاعی: فرد تقصیر خود را كتمان می‌كند و مدعی می‌شود كه كار او بی‌اشكال است.

  • حمله متقابل: به جای تصدیق احساسات طرف مقابل، جواب انتقاد دیگران را با انتقاد می‌دهد.

  • رد گم کردن: به جای توجه به مسأله از بی‌عدالتی‌هایی كه در حق وی شده است صحبت می‌كند.