عناصر الگوی آموزشی - ارزشیابی

عناصر الگوی آموزشی - ارزشیابی

هدف از اجرای یک برنامه آموزشی ایجاد تغییر (تغییر دانش، نگرش و مهارت) در فراگیران است. لذا در نظام ارزشیابی، طراحان و آموزش دهندگان ابتدا باید انواع نتایج یا تغییراتی را که انتظار دارند و همچنین ملاک تشخیص این تغییرات را تعیین کنند. تعیین این موارد نیازمند داشتن اطلاعات در زمینه نگرش، دانش و مهارت فراگیران قبل و بعد از اجرای برنامه است.

در ارزشیابی بایستی به دو بخش توجه شود: اول آنکه فراگیران چه یاد گرفته اند و دوم آنکه شواهد یا شاخص هایی تعیین شود که نشان دهند این یادگیری به اندازه کافی و درست انجام شده است یا نه؟

ارزشیابی بایستی از ابتدای طراحی فرآیند آموزشی و همزمان با تدریس اناجم شود. زیرا اصلاح و تقویت فرآیند تدریس مستلزم اطلاع از کارآمدی و اثربخش بودن تدریس برای بهینه کردن فعالیت ها در جهت هدف های آموزشی است. برای سنجش میزان تغییر در فراگیران، به جمع آوری اطلاعات دقیق و تحلیل آنها نیاز داریم. برای اینکه اطلاعات بدست آمده دقیق باشد و تحلیل و نتایج به دست آمده از آن نیز ارزش و اعتبار بیشتری داشته باشد، دو نوع ارزشیابی تشخیصی و ارزشیابی در پایان آموزش می تواند معیار موثری باشد.

در ارزشیابی تشخیصی به تعیین رفتار ورودی فراگیران یعنی معلومات، مهارت ها و توانایی هایی که قبل از آموزش ورود یا آشنایی به مطالب جدید بایستی داشته باشند می پردازد و همچنین مشخص می کند که فراگیران تا چه سطحی مطالبی قرار است آموزش داده شود را می­دانند.

ارزشیابی تشخیصی را معمولا از طریق اجرای پیش آزمون انجام می­دهند که در آن سوالاتی وجود دارد که مشخص می­کند فراگیران پیش نیاز مطالب جدید را به طور کامل مطلوب می­دانند یا نه؟ یا اینکه چقدر از مفاهیم و موضوعاتی که قرار است آموزش داده شود، آگاهی دارند.

ارزشیابی پایانی: در ارزشیابی پایانی نیز به تغییرات مورد انتظار در فراگیران بر اساس اهداف آموزشی تعیین شده می­پردازیم.

پس از ارزشیابی اگر نتایج مورد انتظار نبودند و مطابق با پیش بینی ها نبود بایستی بلافاصله دست به «اصلاح برنامه آموزشی» زد. این اصلاح می­تواند شامل تغییر عوامل متعددی باشد که عبارتند از:

1- هدف های آموزشی صریح تر و روشن تر بیان شود یا اینکه انتخاب آنها با نیاز و توانایی فراگیران تناسب بیشتری داشته باشد.

2- کیفیت محتوای آموزشی بازبینی شود و متناسب با هدف و توان فراگیران انتخاب شود.

3- روش های تدریس تحلیل شود. در حقیقت در صورت عدم موفقیت در بازده نخستین سوالاتی که یک آموزش دهنده باید مطرح کند این است که روش تدریس من چه معایبی داشت که فراگیران نتوانستند به هدف های مورد نظر دست یابند؟

4- انتخاب فعالیت های یادگیری جدید، زیرا ممکن است فعالیت های قبلی برای رسیدن به هدف کافی نباشند.

5- پیش بینی برای استفاده بهتر از وسایل موجود و انتخاب وسایل آموزشی بهتر و مطلوب تر با توجه به امکانات و شرایط موجود

6- تجدید نظر در مسئولیت های افرادی که در فعالیت های آموزشی با او مشارکت دارند.

7- تحلیل و بررسی مدت زمان اجرای برنامه و اطلاح آن، در صورتی که زمان آموزش با محتوای مورد نظر متناسب نبوده است.

8- بازنگری و اصلاح روش های ارزشیابی

عناصر الگوی آموزشی شامل موارد ذیل می شود:

1- محتوا

2- اهداف

3- زمان آموزش

4- وسایل آموزشی

5- روش های فعال آموزشی

6- ارزشیابی